گاهی صلاح ما در عدم استجابت دعاست


دعای نیم شبی دفع صد بلا بکند

دعا و نیایش اولین مرحله رسیدن به قرب الهی و نزدیکی به رب جلیل است و زبان گویای یک مستمند؛ دستهای نیازمند و نگاه عاجزانه و چهره درهم تکیده اوست و در شرح ادبیات عرفانی داریم که، زبان حال گویاتر و رساتر از زبان گفتار است. حجة الاسلام والمسلمین سید عبد ا... فاطمی نیا با اشاره به این مطلب می گوید: «دعا کردن باید همراه آرامش و یقین به فضل خدای رحمان صورت بگیرد و آنکه به درگاه حق دست نیاز بلند کرده اطمینان داشته باشد که ذات حق او را می بیند و خواسته اش را در نظر دارد و در صورتی که اجابت آن مطلب به صلاح او باشد، به طریق اولی اجابت می کند. برای دعا کردن نیازی به گفتن الفاظ پر طمطراق نیست، بلکه دلی پر سوز و قلبی امیدوار است که راه استجابت را باز می کند. چنانکه حافظ شیرین گفتار می گوید: دلا بسوز که سوز تو کارها بکند/دعای نیم شبی دفع صد بلا بکند.
بنده راستین خدا برای ارتباط با خدا، دعا کردن را بر می گزیند و در این فراز در نهایت ادب و احترام، با حضرت حق در خلوتی زیبا خواسته اش را مطرح می کند».

حجة الاسلام فاطمی نیا با بیان اینکه خدا دعای مضطر را اجابت می کند، اظهار می دارد:« در دعای زیبایی همه زمزمه می کنیم، امن یجیب المضطر اذا دعاه و یکشف السوء... خداوند در اینجا نمی گوید امن یجیب المضطر اذا داعی...چرا؟ از این جهت که خداوند دعای کسی را مستجاب می کند که در حالت اضطرار به او روی کرده و از هیچ کس در این دنیا امیدی ندارد، بنده ای که دست امید به درگاه خدا بلند کرده و او را با تمام وجود می خواند و خواسته اش را اجابت می کند.چنانکه در حدیث زیبایی از امام صادق (ع) نقل است که می فرمایند: اگر کسی علاقه مند آن است که هر چه می خواهد عطایش کنند؛ امید از همه بردارد و جز به خدا امیدوار نباشد و اگر چنین حالت انقطاعی در حال او رخ نماید، هر چه بخواهد، خداوند به او ببخشد».

هنگام دعا غفلت نداشته باشیم

این کارشناس دینی با بیان این که دعا و نیایش پروردگار باید با معرفت دنبال شود، تصریح می کند: «دعا، سرمایه ای است که در قلب بنده برای ارتباط با خالق هستی به ودیعه نهاده شده است و باید همراه معرفت حق و شناخت حقیقی خدا، صورت پذیرد. در هنگام دعا، با اعتماد به خدا و طماءنینه قلبی پروردگار مهربان را بخوانیم و زنگارهای غفلت را از دل و جان برداریم تا دریچه های معرفت به قلبهای ما باز شود. باز هم به نکته ای زیبا از امام صادق (ع) اشاره می کنم، حضرت می فرمایند: دعایی که به هنگام غفلت دل خوانده می شود، به استجابت نمی رسد. هر گاه به دعا روی آوردی دل را به همراه داشته باش و روی دل به جانب حق دار و یقین داشته باش که خواسته ات برآورده است. دعا را همراه با آرام دل و از سوز دل بخوانیم تا وجود لایزال حق را با تمام ابعاد وجودی خویش احساس کنیم.»

حسن ادب را فراموش نکنیم

این پژوهشگر علوم دینی در ادامه به اهتمام در ادب و رعایت احترام به ذات حق در هنگام دعا و نیایش اشاره کرده می گوید:«در هنگام ارتباط با خدا و دعا کردن، توجه داشته باشیم که در مقابل چه کسی قرار داریم و با چه کسی سخن می گوییم.عظمت خدا را در نظر بگیریم و تامل کنیم که در مقابل پروردگاری قرار داریم که هر آنچه اراده کند، شدنی است. با آرامش و متانت با ایشان صحبت کنیم تا اثرات معنوی بیشتری نصیب ما گردد، چنانکه قرآن ادب دعا کردن و نوع آن را چنین بیان می کند : ربنا آتنا فی الدنیا حسنه و فی الآخرة حسنه، پروردگارا در دنیا به ما نیکی و در آخرت نیز نیکی عطا کن. آهسته دعا بخوانیم و در مقابل پروردگار بی همتا، از موضع طلبکارانه صحبت نکنیم زیرا ایشان خیر و صلاح ما را بیشتر از همه می داند، خدایی که از رگ گردن به ما نزدیکتر و از پدر و مادر بر ما مهربان تر است».

وی اضافه می کند:«در احوال پیامبر(ص) و اهل بیت (ع) ارتباط زیبایی با خداوند ثبت شده و دعاهای شریف برجای مانده از هرکدام از این بزرگواران، گویای این رابطه عالی است.چنانکه همه این بزرگواران در حالتی مضطر و با نهایت تواضع با ذات حق صحبت می کردند و در دعا کردن برای دیگران پیش از دعا برای خود، شهرت عالمگیر دارند. علامه فاضل آیةا... جوادی آملی در باب رعایت ادب در هنگام دعا کردن می گویند:«انسان هر چه دعا را آهسته تر بخواند، ادب دعا را بهتر رعایت کرده است . سعی کند تنها برای خود دعا نکند و پیشنهاد ندهد که خدایا به من این یا آن را بده ؛ بلکه برای همه طلب خیر و عافیت نماید».

گستره دعا در عالم خلقت

آیا دعا کردن مختص انسانهاست؟ آیا موجودات دیگر هستی، دعا و نیایش دارند؟ حجة الاسلام فاطمی نیا در این مورد می گوید:«هر یک از آفریدگان خدای متعال، دست نیایش به سوی خدا دارند و نیازهای خود را با زبان و بیان خود از خدای بزرگ طلب می کنند و هر بار که خواسته های آنها به اجابت می رسد و نیازشان برآورده می شود، استعداد تازه و قابلیت دیگری برای دریافت عنایتی تازه تر پیدا می کنند و این داد و ستد نمایشگر رابطه پروردگار قادر مهربان با مخلوقات سفره بیکران اوست. و بر اساس نص صریح قرآن که می فرماید: هر که در آسمان و زمین است از او درخواست می کند، هر زمان او در کاری است و او خود هر لحظه همگان را فرا می خواند تا در تعالی و رشد گامی فراتر گذارند. بنابراین همه موجودات عالم به اندازه وسعت هستی خود نعمت دریافت می کنند و به اندازه همان نعمت حمد و تسبیح خدا را می گویند و از این رو پیامبر گرامی اسلام در تصویر عالم محشر می فرمایند: در آن روز «لواء حمد» در دست من است و من حمدی خواهم گفت که اولین و آخرین چنین حمدی ننموده باشند

گاهی عدم استجابت دعا به صلاح ماست

این کارشناس دینی با اشاره به گلایه برخی مبنی بر اینکه بسیار دعا می کنیم و اجابت نمی شود، خاطرنشان می کند: «خداوند، خالق هستی است و همه ابعاد وجودی موجودات را می شناسد و از این رو برخی دعاها را اجابت نمی کند. در تشریح این مساله باز هم به کلام امام صادق(ع) رجوع می کنم که روزی حضرت آیه أمن یجیب المضطر اذا دعاه ... را خواندند، شخصی از آن حضرت پرسید: پس چرا خدا را می خوانیم و استجابت نمی بینیم؟ آن حضرت فرمودند: شما کسی را می خوانید که نمی شناسید و چیزی را می خواهید که آن را فهم نمی کنید، داشتن حالت اضطرار عین دین است ودعای بسیار زبانی همراه با کوردلی نشانه خواری است، کسی که دل و جانش را ذلیل و رام قدرت الهی ننموده است، با زبان دعا بر خدا فرمان می دهد و گمان می کند که دعا می خواند در صورتی که پای از مرز عبودیت فراترنهاده و در محضر او جسارت می کند. دعا وسیله رسیدن به مقصود است، اما خدا خیر ما را بهتر درک می کند.چه بسا استجابت برخی دعاها انسان را به مرز تباهی و سقوط سوق دهد و در این شرایط عدم استجابت دعا، به صلاح ماست. به همین سبب امام حسن عسگری (ع) در حدیثی تاکید دارند: برای چیدن میوه ای که نرسیده است شتاب مکن- اگر اندکی تحمل کنی - زمان بهره مندی از آن فرا می رسد و بدان که اداره کننده تو از ظرفیت و استعداد تو آگاه و به مصلحت تو آشناتر است. پس درتمامی امورخود به او و مصلحت اندیشی او اعتماد کن و پیشاپیش درخواست حاجت مکن تا مبادا دلتنگ شوی و دچار ناامیدی گردی».

منبع:روزنامه قدس