يجوز ان يتلقي النبي الغيب من غير واسطه الملک، کما صرح به المصنف في قوله تعالي آخر حمعسق: (و ما کان لبشر ان يکلمه الله الا وحيا) قال: ان المراد بالوحي ما يعم المشافه به، کما روي في حديث المعراج و الاسراء، فانه يدل علي انه تعالي قد اظهر النبي علي بعض المغيبات بلا واسطه، فکيف يجوز تخصيص الرسول بالملک؟. (1).

ترجمه: تقرير و شرح جواب بيضاوي چنين است: چيزي که به طور مسلم از استثناء (يعني الا من ارتضي من رسول) فهميده مي شود اين است که آگاه ساختن از غيب بدون واسطه، مخصوص فرشته گردد، و اين منافات با مطلع شدن اولياء بر بعضي از غيب با دريافت نمودن الهامات صادقه از فرشتگان ندارد، ولي اين سخن جاي بحث است، زيرا تخصيص رسول به فرشته (يعني بگوئيم مقصود از رسول تنها فرشته است) مستلزم اين است که آگاهي يافتن هر کدام از اولياء و پيامبران از غيب به واسطه فرشته باشد، پس در اين صورت اخبار پيامبران از غيب ها معجزه برايشان حساب نمي گردد، حال آن که مشهور در ميان دانشمندان اين است: خداي تعالي آگاه مي سازد پيامبرانش را از هر چيز غيبي که بخواهد تا استدلال کند بر نبوتشان با آن آيت معجزه و آن عبارت است از اخبار از غيب به معناي حقيقي خود، و اظهر در جواب اين است که گفته شود: رسول بشري دريافت مي کند و مي گيرد غيب را از فرشته، بالذات، لکن ولي دريافت نمي کند از فرشته، بالذات، بلکه به واسطه تصديق

(1). حاشيه شيخ زاده بر تفسير بيضاوي ط ديار بکر 561:4.

۴۹

صفحه بعد/فهرست